Starostwo Powiatowe w Biłgoraju

Tytuł

Data utworzenia

Opis

Zarys Strategii Rozwoju

Powiatu Biłgorajskiego

na lata 2000-2006

 

 

 

 

 

 

Biłgoraj dn.30.11.1999r.

 

Wprowadzenie

Niniejszy dokument jest zarysem opracowywanej przez Wydział Promocji i Rozwoju Strategii i Rozwoju Powiatu Biłgorajskiego na lata 2000-2006. Dokument ten sporządzony został w oparciu o materiały przygotowane przez komórki organizacyjne Starostwa Powiatowego w Biłgoraju oraz samorządy miast i gmin powiatu.

Materiały zawarte w niniejszym dokumencie dotyczą oczekiwanej przyszłej rzeczywistości powiatu i niezbędnych według władz samorządowych kierunków aktywności podmiotów publicznych, które pozwoliłyby na wykreowanie powiatu w kształcie zgodnym z obecnymi dającymi się przewidzieć potrzebami i aspiracjami społeczeństwa tego obszaru. Zostały oparte na skrótowo zaprezentowanej analizie sytuacji panującej w powiecie, a zwłaszcza identyfikacji jego problemów i walorów.

Treścią niniejszego dokumentu jest zatem zestawienie celów i kierunków rozwoju powiatu, a w szczególności propozycji programów mających stanowić narzędzie realizacji przyszłej Strategii.

W rozumieniu niniejszego dokumentu:

 

cel- jest to zakładany efekt rozwoju, polegający z reguły na osiągnięciu pewnego stanu ilościowego lub jakościowego; zamiar osiągnięcia celu jest pierwotną przesłanką podejmowanych działań podmiotu Strategii;

 

priorytet- jest to pożądany charakter zmian społeczno-ekonomicznej sytuacji województwa, mający doprowadzić do osiągnięcia założonego celu lub celów, będący efektem oddziaływania podmiotu (podmiotów) Strategii i stanowiący kryterium tego działania;

 

program- jest to kompleks zadań publicznych jednolity pod względem podmiotu lub charakteru, stanowiący sposób realizacji celów Strategii i mogący stanowić podstawę do wniosku o kontakt regionalny; programy zostały w niniejszym dokumencie połączone w grupy programowe- pod kątem podobieństwa merytorycznego;

 

projekt- jest to wyodrębniona przedmiotowo część programu, której realizacja jest możliwa niezależnie od realizacji pozostałych elementów programu;

 

instrument- są to sposób działania ( w szczególności wynikający z ustrojowej kompetencji samorządu województwa ), umożliwiający lub ułatwiający realizację programu (lub grupy programów);

 

DIAGNOZA

 

Ogólna charakterystyka powiatu.

 

Powiat biłgorajski zajmuje obszar 1678 km co stanowi 0,5% powierzchni kraju, który zamieszkuje około 107 tyś. ludności co stanowi 0,3 % mieszkańców Polski. Położony w południowej części województwa lubelskiego, na pograniczu dwóch większych jednostek fizjograficznych Wyżyny Lubelskiej i Kotliny Sandomierskiej. Oba regiony oddziela od siebie na północy wał Roztocza, poniżej Równina Biłgorajska i Płaskowyż Tarnogrodzki.

W skład powiatu wchodzą:

• 1 gmina miejska - miasto Biłgoraj
• 3 gminy miejsko - wiejskie: Frampol, Józefów, Tarnogród
• 10 gmin wiejskich: Biłgoraj, Aleksandrów, Biszcza, Goraj, Księżpol, Łukowa, Obszar, Potok Górny, Tereszpol, Turobin.

Krajobraz powiatu i klimat kształtują lasy Puszczy Solskiej oraz rzeki Tanew i Łada. Obszar charakteryzuje się bardzo dobrym, niemal nie skażonym środowiskiem naturalnym.

Około 38% powierzchni zajmują lasy. Przestrzenne rozmieszczenie lasów jest nierównomierne. Ponad 50% koncentruje się w gminach: Tereszpol, Biłgoraj i Józefów. W składzie gatunkowym wszystkich lasów dominuje sosna, która zajmuje ponad 50% powierzchni lasów.

Powiat ma bogatą historię. Liczne zabytki kultury materialnej można spotkać na terenie całego obszaru powiatu. Powiat należy do najsłabiej zurbanizowanych obszarów w Polsce, tylko 32% mieszka w miastach, pozostali na wsi. Największym miastem pod względem liczby mieszkańców jest Biłgoraj, który liczy 26,5tyś. mieszkańców, kolejne miasta to: Tarnogród-3,5 tyś. Józefów-2,5 tyś. i Frampol-1,6 tyś. mieszkańców.

Gospodarkę powiatu cechuje:

• wybitnie rolniczy charakter: z pracy w rolnictwie utrzymuje się 80% ludności zamieszkałej w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich Użytki rolne stanowią 43% całej powierzchni. Liczba gospodarstw rolnych wynosi ponad 15 tyś., zaś średnia powierzchnia 1 gospodarstwa to zaledwie 5,6 ha ( przy średniej województwa 6,1ha i krajowej 7ha)
• stosunkowo niski poziom uprzemysłowienia: na około 5000 zarejestrowanych podmiotów gospodarki narodowej ponad 40% stanowią: handel, usługi i naprawy.
• znacznie wyższy niż przeciętnie w Polsce udział sektora prywatnego, w którym pracuje nieomal 80% wszystkich zatrudnionych w gospodarce powiatu.

Około 55% ogółu ludności to mieszkańcy w wieku produkcyjnym i 16% w wieku poprodukcyjnym. Obserwuje się zjawisko zwiększania się ludności w wieku poprodukcyjnym, zwłaszcza na wsi. Charakterystyczną cechą struktury wiekowej ludności są bardzo duże różnice pomiędzy obszarami wiejskimi a miastami. Obszary wiejskie charakteryzują się zaawansowanymi procesami starzenia się ludności, natomiast ludność miast cechują znacznie młodsze niż przeciętnie w miastach kraju struktury demograficzne.

Większość obszarów wiejskich powiatu zaliczanych jest do regionów wyludniających się. Oceny tej nie zmienia fakt, że od początku lat dziewięćdziesiątych notuje się ograniczenie procesów migracyjnych, co niewątpliwie wpływa na pewne ograniczenie tępa wyludniania się obszarów wiejskich.

Saldo migracji ludności na koniec 2002 r. wynosi (-2,3) i jest wysokim wskaźnikiem. Przyczyną wysokich procesów odpływowych, które występują powiecie jest znacznie niższy niż w innych częściach kraju poziom rozwoju społeczno- ekonomicznego i gorsze warunki życia ludności, zwłaszcza na wsi.

Od początku lat dziewięćdziesiątych obserwuje się systematyczny spadek urodzeń oraz wzrost liczby zgonów, spowodowany strukturą wiekową ludności z zaawansowanym procesem starzenia się wsi.

Inną charakterystyczną cechą struktur wiekowych powiatu jest feminizacja ludności i to zarówno w miastach jak i na wsi.

Jednym z najtrudniejszych problemów społeczno- gospodarczych w powiecie jest wysokie bezrobocie, które na koniec czerwca 2002 r. osiągnęło wskaźnik 13,5%. Wraz z rozpoczęciem procesu transformacji do gospodarki rynkowej, a więc od 1990r. pojawiło się bezrobocie i od razu wykazało bardzo dużą dynamikę i przybrało znaczące rozmiary. W typowo rolniczym powiecie o bardzo dużym udziale zawodowo- czynnych w rolnictwie indywidualnym, stopa bezrobocia liczona stosunkiem liczby bezrobotnych do liczby ludności zawodowo czynnej nie jest najlepszą miarą rzeczywistą zjawiska bezrobocia. Bardziej obiektywnym wydaje się wskaźnik liczby zarejestrowanych bezrobotnych do liczby pracujących poza rolnictwem indywidualnym.

Tak wyliczona miara bezrobocia jest znacznie wyższa.

Powiat charakteryzuje się dość niskim dochodem sektora publicznego o którym decyduje przede wszystkim:

• dominacja rolnictwa indywidualnego opodatkowanego tylko podatkiem rolnym
• słabo rozwinięty przemysł
• mała liczba funkcjonujących podmiotów gospodarczych

Sytuacja ta jest rezultatem wieloletnich opóźnień cywilizacyjnych wynikających z peryferyjnego położenia, małych inwestycji przemysłowych i ujemnego salda migracji zwłaszcza ludzi wykształconych , i co się z tym wiązało transferu dochodów do innych regionów. Powiat znajduje się na końcowych miejscach w kraju pod względem dochodów budżetów gmin, oraz dochodów osobistych ludności z pogłębiających się dysproporcją w poziomie wynagrodzeń za pracę, a także rent i emerytur. Poziom dochodów decyduje o standardzie życia mieszkańców . Największy wpływ na wielkość dochodów ma struktura społeczną ludności.

Powiat należy do najmniej zamożnych w Polsce. Z przeprowadzonych szacunków dochodów wynika, że w strukturze dochodów dominują dochody z poza rolnictwa około 40% wszystkich dochodów, świadczenia emerytalno- rentowe około 30% , a dopiero trzecią pozycję zajmują dochody ze sprzedaży produktów rolnych.. Sytuację dochodową rolników pogarsza fakt znacznego spadku opłacalności produkcji rolnej. W ostatnim okresie ceny produktów sprzedawanych rosły znacznie wolniej w porównaniu do cen towarów i usług przez nich zakupywanych .

W porównaniu do średniej krajowej niższy jest poziom wynagrodzeń za pracę, a także świadczeń społecznych. Dochody mieszkańców powiatu znacznie ograniczają możliwość podejmowania inwestycyjnych przedsięwzięć rozwojowych oraz samej przedsiębiorczości.

Uzyskiwane dochody w rodzinach (często tylko renty rodziców) przeznaczone są przede wszystkim na finansowanie najbardziej pilnych potrzeb konsumpcyjnych. Zubożenie mieszkańców sprawia, iż obserwuje się zjawisko corocznego wzrostu liczby osób korzystających z pomocy społecznej i rozszerzającej się sfery ubóstwa i patologii społecznej

 

Przemysł, usługi- przedsiębiorczość

Gospodarkę powiatu reprezentuje około 4900 podmiotów gospodarczych, z czego połowa zlokalizowana jest w samym Biłgoraju

• 41% stanowią firmy działające w sferze handlu i usług
• 16% firm, to firmy zajmujące się produkcją
• 9% firm związanych z budownictwem
• 7,5% stanowią firmy transportowe oraz obsługujące inne firmy

pozostałą część stanowią firmy zajmujące się innymi usługami, ochroną zdrowia, edukacją, doradztwem finansowym i podatkowym. Jedynie tylko 3% stanowią firmy związane z rolnictwem. Na terenie powiatu wśród 15tyś. pracujących poza rolnictwem 62% to pracujący w sektorze publicznym, zaś 38% w sektorze prywatnym. Najwięcej pracujących w sektorze prywatnym występuje w gminie Łukowa, Aleksandrów, Józefów i Tereszpol, najmniej zaś w gminie Uiszcza

Obserwuje się zjawisko zmiany struktury własnościowej przemysłu. Przekształcenia własnościowe następują zarówno poprzez zmiany statusu przedsiębiorstw państwowych na prywatne, jak i poprzez powstawanie nowych prywatnych przedsiębiorstw.

Największymi firmami produkcyjnymi w powiecie są:

• BLACK RED WHITE
• AMBRA S.A.
• Z.Dz.”MEWA” S.A.
• POL-SKONE
• Model-Opakowania
• Mostostal MET
• ZCB “MARKOWICZE” S.A.
•  PREFABET - Długi Kąt

Na terenie powiatu funkcjonuje 7 podmiotów prowadzących skup zbóż:

 

• Przedsiębiorstwo Przetwórstwa Zbożowego Tarnogród
• Młyn gospodarczy- Zagumnie
• Zakład Produkcyjno- Handlowy “ Kulanica” 4) Zakład Młynarko- Piekarniczy
• Młyn Przemysłowy Biłgoraj
• GS - Frampol
• GS - Tarnogród

28 Piekarni na terenie gmin powiatu biłgorajskiego:

• 3 w gminie Turobin
• 2 w Tarnogrodzie
• 1 w Goraju
• 1 w Biszczy
• 1 w Józefowie
• 1 w Potoku Górnym
• 2 w Turobinie
• 2 w Tereszpolu
• 1 w Obszy
• 1 w Księżpolu
• 13 w Biłgoraju

7 Masarni na terenie gmin powiatu biłgorajskiego:

• 2 w Biłgoraju
• 2 w gminie Goraj
• 1 w Księżpolu
• 1 w gminie Biłgoraj
• 1 w Józefowie

4 Wytwórnie wód gazowanych:

• 1 w Tarnogrodzie
• 1 we Frampolu
• 2 w Biłgoraju

Ze względu na rolniczy charakter powiatu przemysł stanowi drugi pod względem globalnej wartości produkcji sprzedanej. Dominuje przemysł meblarski związany z budownictwem, dziewiarsko- pończoszczany i odzieżowy, metalowy i rolno-spożywczy (masarnie i piekarnie).

Przybywa nowych firm z udziałem kapitału zagranicznego (opakowań z tektury falistej, wina gronowego musującego, drzwi i okien) Na terenie miasta Biłgoraj działają wytwórnie wyrobów włosia i wikliny oraz zakłady sitarskie- podtrzymujące tradycję wyrobu sit.

W wyniku transformacji gospodarczej bardzo szybko wzrosłą liczba małych i średnich przedsiębiorstw, a zwłaszcza firm jednoosobowych i przedsiębiorstw mikro.

To właśnie małe i średnie przedsiębiorstwa

• stymulują rozwój ekonomiczny
• tworzą nowe miejsca pracy
• są ekonomicznie bardziej skuteczne, a społecznie bardziej korzystne od socjalnego  finansowania bezrobocia
• dobrze dostosowują się do zmiennych potrzeb rynku, są bardziej elastyczne
• spełniają rolę komplementarną i kooperacyjną dla wielkich organizacji gospodarczych

Wspieraniem małych i średnich przedsiębiorstw zajmuje się:

• władze samorządowe miast i gmin powiatu poprzez stwarzanie przyjaznego klimatu, systemu ulg podatkowych na tworzenie nowych miejsc pracy, inwestowanie w infrastrukturę “ pod działalność gospodarczą” i promocję gospodarczą
• BARR S.A. w ramach, której funkcjonuje:
  • Ośrodek Doradztwa i Szkolenia
  • Biłgorajski Fundusz Przedsiębiorczości
  • Centrum informacji i Obsługi Biznesu

 

Rolnictwo

Powiat biłgorajski posiada korzystne warunki naturalne do produkcji rolniczej w oparciu o duże zróżnicowanie jakości gleb pochodzenia lessowego, które występują w północnej części powiatu, są to gleby zwięzłe w tym rędziny. W centralnej części powiatu występują gleby słabe czyli lżejsze: gleby bielicowe, przechodzące w gleby bielicowe powstałe z utworów gliniastych w części południowej powiatu.

Powierzchnia użytków rolnych wynosi 93640ha tj. 56% powierzchni ogółem. Grunty orne stanowią 43% ogólnej powierzchni i zajmuje 72373ha.
Struktura użytkowania gruntów w zasadzie jest stabilna, a dominujący w rolnictwie jest sektor prywatny. Prawie połowa gleb 45% gruntów ornych jest w IV klasie bonitacyjnej gleb. Praktycznie na terenie powiatu nie występują gleby kl. I , w kl. VI jest prawie 10% ogółu gleb. W klasie V znajduje się 17% gleb, w kl. III-27%.

Na terenie powiatu funkcjonuje ponad 15 tyś. indywidualnych gospodarstw rolnych. Ponad połowę stanowią gospodarstwa małe tj. 1-5 ha. Ponad 40% gospodarstw znajduje się w przedziale 5-10% ha. Najmniej jest gospodarstw o powierzchni ponad 2 ha bo tylko 0,36%.

Średnia powierzchnia przeciętnego indywidualnego gospodarstwa rolnego wynosi 5,6 ha. Gospodarstwa powiatu charakteryzują się rozdrobnioną strukturą agrarną. Gospodarstwa rolne cechuje niekorzystne rozłożenie gruntów tzw. “szachownica pól”. Odległość siedliska od najdalej położonej działki sięga niejednokrotnie kilka km.

Poziom wykształcenia właścicieli gospodarstw rolnych w powiecie jest niższy od średniego w kraju. Wykształceniem ponadpodstawowym legitymuje się niewiele ponad 40% właścicieli gospodarstw, podczas gdy w kraju ponad 44%. Wykształceniem wyższym legitymuje się tylko1,7%.

Większość gospodarstw rolnych prowadzą rolnicy po 30 roku życia, natomiast tylko ok. 16% ludzie młodzi do 30 roku życia.

W rolnictwie pracuje około 50 tyś. mieszkańców lecz w tym połowa utrzymuje się z dwóch źródeł pracy. Drugim źródłem utrzymania jest renta rodziców lub dziadków wspólnie zamieszkujących.

Pracujących poza rolnictwem jest ponad 15 tyś. mieszkańców, najczęściej w przemyśle i edukacji, handlu i usługach.

Podstawowym działem w produkcji rolnej jest produkcja roślinna. Rośliny zbożowe zajmują 61% gruntów ornych i są to : pszenica ozima, żyto, rośliny okopowe w tym ziemniaki, buraki cukrowe, tytoń, rzepak, zioła, rośliny pastewne

W ostatnich latach nastąpiło ograniczenie produkcji w grupach roślin wąskolistnych - brak zapotrzebowania w przemyśle, spowodował znaczne ograniczenia w ich uprawie. Jedne z przyczyn spadku uprawy jest import włókna z Ukrainy. Uzyskiwane plony zbóż roślin okopowych w tym ziemniaków czy owoców jagodowych są porównywalne do plonów województwa.

Produkcja rolnicza w tym produkcja roślinna ma charakter wielokierunkowy. W systemie znacznie trudniejszych warunków gospodarowania w okresie transformacji, rolnicy zaczęli obniżać koszty produkcji poprzez ograniczenie zużycia: nawozów mineralnych, środków ochrony roślin, kwalifikowanego materiału siewnego a nawet energii elektrycznej.

W produkcji zwierzęcej dominuje chów trzody chlewnej oraz bydła mlecznego i opasowego. Produkcja zwierzęca jest kierunkiem towarzyszącym produkcji roślinnej. W ostatnim okresie została ograniczona podobnie jak w całym kraju zmienną opłacalnością i zmniejszonym popytem. Produkcja zwierzęca charakteryzuje się na przestrzeni ostatnich lat spadkiem pogłowia bydła, owiec i koni, natomiast pogłowie trzody chlewnej ulega cyklicznym wahaniom. Mimo to północne gminy powiatu posiadają dobry materiał hodowlany do produkcji trzody chlewnej jak gm. Goraj i Frampol.

Na przestrzeni ostatnich lat nastąpiła mechanizacja prac w gospodarstwach. Nasycanie gospodarstw ciągnikami jest większe niż przeciętne w kraju. Na 1 ciągnik przypada 6,6 ha podczas gdy w kraju wynosi 13,7 ha.

Stopień zaspokojenia potrzeb gospodarstw poszczególnymi maszynami i urządzeniami jest niższy niż ciągnikami. Bardzo niewielka jest liczba gospodarstw posiadających pełny zestaw maszyn i urządzeń rolniczych do wszystkich prac polowych. Lata 90-te to okres znacznego pogarszania sytuacji dochodowej ludności rolniczej. Współprowadzenie mechanizmów gospodarki rynkowej okazało się dla wsi i rolnictwa bardzo trudne. Nastąpiło znaczne rozwarcie “nożyc” cenowych i drastyczny spadek opłacalności produkcji rolnej. Wynagrodzenia w gospodarce poza rolniczej rośnie niemal dwukrotnie szybciej niż w rolnictwie indywidualnym. Poważnym problemem, który obserwuje się na wsi jest zjawisko bezrobocia w tym na skalę ukrytego bezrobocia. Rozdrobnione gospodarstwa rolne nie wymagają tak dużego zatrudnienia. Miejsca pracy poza rolnictwem niestety oferują tylko nieliczne zakłady pracy, które zresztą przeżywają trudności finansowe spowodowane nadprodukcją.

Duża ilość i różnorodność czynności, które są do wykonania w rodzinnym gospodarstwie rolnym powoduje, że wszyscy członkowie gospodarstwa domowego, również i ci faktycznie bezrobotni znajdują dorywcze zajęcia przy pracach pomocniczych. Średni czas pracy w gospodarstwie rolnym w przeliczeniu na osobę wynosił wg Powszechnego Spisu Rolnego z 1996r. 6,5 godziny. Jednak 14% badanych pracowało mniej niż 2 godziny dziennie. Zatem blisko 70% pracujących w rolnictwie pracuje w niepełnym wymiarze pracy. Największy udział osób potencjalnie bezrobotnych bo ok. 25% występuje w najmniejszych obszarowo gospodarstwach rolnych tj. o powierzchni 1-2 ha użytków rolnych. Udział ten maleje w miarę zwiększania się powierzchni gospodarstw.

Brak dotacji oraz dopuszczenie na polski rynek konkurencyjny towarów z innych krajów, gdzie państwo dotuje produkcję rolniczą, zdecydowanie zmniejszyły opłacalność produkcji rolnej. Problem ten dotyczy całego rolnictwa w Polsce, a szczególnie ważny jest w powiecie biłgorajskim, gdzie rolnictwo jest jednym z głównych źródeł dochodu i zatrudnienia mieszkańców.

Obecny stan rolnictwa i biłgorajskiej wsi wynika z uwarunkowań historycznych, jak też z powojennych procesów rozwojowych. Stwarza to szereg barier, które ograniczają znacznie możliwości wprowadzenia szybkich i korzystnych zmian w tej dziedzinie. Jedną z głównych barier jest określona struktura rolnictwa, która wynika z dominacji kierunku surowcowego w gospodarce żywnościowej powiatu, złej struktury rolnictwa a strukturą jego otoczenia.

 

Infrastruktura Techniczna

Przez obszar powiatu przebiega :

• 598,4 km dróg powiatowych
• 208 km dróg wojewódzkich
• 356,7 km dróg gminnych
• 10,7 km drogi krajowej

Drogi powiatowe to drogi utwardzone asfaltowe, natomiast drogi gminne w większości obiektów w ogóle nie utwardzone (występujący żwir i tłuczeń to tylko poprawa przejezdności). Z uwagi na ograniczone środki finansowe przeznaczone przez budżety gmin i posiadane przez Zarząd Dróg Powiatowych, na utrzymanie dróg, dokonuje się modernizacji i napraw poszczególnych odcinków w sposób powierzchowny, co w efekcie prowadzi do tego, że po upływie krótkiego czasu odcinki i miejsca wyremontowane powracają do stanu przed modernizacyjnego.

Powiat charakteryzuje się słabo rozwiniętą siecią kolejową. Długość linii kolejowej wynosi 59 km w całości jako linie jednotorowe. Jako nieliczny w kraju powiat nie posiada linii kolejowych zelektryfikowanych. Na przestrzeni kilku ostatnich lat nastąpił dynamiczny rozwój motoryzacji. Liczba samochodów osobowych na koniec 1998r. w przeliczeniu na 1000 mieszkańców powiatu wyniosła 209, co plasuje nas w ścisłej czołówce kraju.

Z wodociągu sieciowego korzysta około75% gospodarstw i jest to wskaźnik o 23% lepszy niż w kraju 11% z wodociągu własnego, około 14% ze studni. Niewielka ilość gospodarstw wodę dowozi. Łączna długość sieci wodociągowej wyniosła na koniec 1998r.- 965 km Równocześnie ze wzrostem długości sieci wodociągowej znacznie wolniej rośnie sieć kanalizacyjna, która na koniec 1998r. wyniosła 138 km. Niska dynamika rozwoju sieci kanalizacyjnej wynika przede wszystkim z braku oczyszczalni. Około 66% gospodarstw korzysta z szamba, a tylko około 6% z ogólnej sieci z oczyszczalnią ścieków. Około 27% gospodarstw nie odprowadza ścieków. Brak dostatecznej sieci gazowej sprawia, że około 73% gospodarstw korzysta z butli gazowych, zaś tylko około 4% z sieci. Duży udział, bo aż około 24% gospodarstw w ogóle nie korzysta z żadnej formy. Analizy wykazują, że odbiegamy również w tej materii bardzo od wskaźników krajowych.

Dzięki inwestycjom telekomunikacyjnym w ostatnich latach notuje się duży rozwój łączności telefonicznej. Inwestycje te posiadają w sobie elementy nie tylko rozbudowy i budowy sieci miejscowej ale również budowę kablowych linii światłowodowych, montaż urządzeń teletransmisyjnych umożliwiających włączenie poszczególnych central do sieci ogólnokrajowej. Dlatego też sieć telefonii na terenie powiatu należy przyjąć jako dobrze rozwiniętą. Ogólna liczba abonentów wynosi 17111, co daje przelicznik średnio około 6 osób na 1 numer i stawia nasz powiat na dobrym miejscu w skali województwa. Ponadto ciągle trwa proces włączania się kolejnych abonentów i ich liczba rośnie. Przeprowadzona analiza wyposażania gmin wiejskich w infrastrukturę, która objęła odsetek mieszkań z telefonami oraz odsetek ludności korzystającej z wodociągu, kanalizacji i gazu wykazała, że potrzeby powiatu w tym zakresie zaspokojone są tylko w około jednej trzeciej.

 

Bezrobocie

Bezrobocie to jeden z największych problemów współczesnej gospodarki, a tym samym władz samorządowych, jest bardzo trudnym i ważnym problemem. Należy je rozpatrywać w aspekcie gospodarczym bo wskaźnik bezrobocia obrazuje stan gospodarki regionu, miasta czy gminy, ale jest również niezwykle istotnym problemem społecznym.

Powiatowy Urząd Pracy w Biłgoraju zarejestrował na dzień 30 września br. 7602 osób bezrobotnych, w tym 3971 kobiet. Większość bezrobotnych -65,5% to jest 4980 osób pochodzi z terenów wiejskich.

Początek roku przyniósł szczególny wzrost rejestracji, kiedy w styczniu i lutym zarejestrowało się 950 osób. Spowodowała to reforma ubezpieczeń społecznych, konieczność poszukiwania podstaw ubezpieczenia. Obecnie średnia rejestracja w miesiącu wynosi 400 bezrobotnych. W ciągu ośmiu miesięcy skreślono z ewidencji urzędu 3884 osób w tym 1721 z powodu podjęcia pracy stanowi to 44,3% ogółu wyrejestrowanych.

Liczba bezrobotnych uprawnionych do zasiłku wynosi 874, stanowi to 11,5% ogółu bezrobotnych, co uważa się za jeden z najniższych wskaźników w województwie. Średnia krajowa wynosi ok.12%. Stan bezrobotnych absolwentów na dzień 31.08.99r. wynosił 440 osób stanowi to 5,8% ogółu bezrobotnych.

Ze względu na przyczyny bezrobocia 684 osoby zostały zwolnione z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przeważnie w formie zwolnień grupowych i likwidacji zakładu. Stanowi to 9%.

W pierwszym kwartale br. PUP pozyskał 1605 ofert pracy. W sierpniu na jedno miejsce przypadło 33 bezrobotnych. Wśród bezrobotnych przeważają ludzie młodzi. Osób w wieku do 34 lat jest 64,8%. 22,1% stanowią bezrobotni w wieku 35-44 lata oraz w wieku powyżej 54 lat 13,1%. Najliczniejszą grupę -41,8% stanowią bezrobotni z wykształceniem zawodowym. Największe bezrobocie notuje się w Biłgoraju, w mieście i gminie Józefów, Frampol i Tarnogród.

 

Mimo bezpośrednich kontaktów z pracodawcami w celu pozyskania miejsc pracy, niestety notuje się spadek ofert pracy.

Środki z Funduszu Pracy wykorzystano między innymi na utworzenie w br. tylko 362 miejsc pracy z tego 145 w ramach prac interwencyjnych, a 41 w ramach robót publicznych.

Powiatowy Urząd Pracy udziela pożyczek na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Prowadzone są szkolenia bezrobotnych w wielu kierunkach i zawodach, ale sporadycznie przeszkoleni znajdują miejsca pracy.

Szczególną grupą społeczną zagrożoną długotrwałym bezrobociem są absolwenci szkół zawodowych i średnich. Jedną z przyczyn tego stanu jest rozbieżność pomiędzy umiejętnościami i predyspozycjami zawodowymi absolwentów a wymaganiami stawianymi przez pracodawców. Występuje też inna rozbieżność na rynku pracy, pomiędzy strukturą ofert pracy a strukturą absolwentów.

 

Środowisko Przyrodnicze

Stan środowiska naturalnego na terenie powiatu biłgorajskiego ogólnie jest zadawalający, głównie ze względu na niewielki (w porównaniu z innymi rejonami kraju) stopień jego uprzemysłowienia i urbanizacji. Stan poszczególnych elementów środowiska przedstawia się następująco:

- wody powierzchniowe, w powiecie brakuje jezior, wody stojące występują jedynie w niewielkich sztucznych zbiornikach takich jak stawy rybne i zbiorniki retencyjne. Rzeki przepływają na długich odcinkach przez tereny zalesione; koryta rzek są w większości nieuregulowane. Zagrożone zanieczyszczeniem są jedynie krótkie odcinki rzek położone poniżej miast. W pozostałych rzekach woda z reguły posiada naturalny skład chemiczny. W ostatnich latach gminy podejmują działania związane z budową kanalizacji sanitarnej oraz oczyszczalni ścieków. Zagrożenie powodziowe występuje w rejonach położonych nad Tanwią, dolnymi odcinkami Białej i Czarnej Łady oraz w dolinie Poru.

- powietrze atmosferyczne: Powiat biłgorajski charakteryzuje się niewielkim stopniem zagrożenia czystości powietrza z uwagi na jego rolniczy charakter i brak przemysłu ciężkiego, wielkiej energetyki i przemysłu energetycznego. Głównymi źródłami zanieczyszczeń powietrza w powiecie są paleniska indywidualne, kotłownie przemysłowe i komunalne, pojazdy spalinowe oraz przemysł i energetyka spoza granic regionu . W związku z powyższym głównymi substancjami emitowanymi do powietrza są zanieczyszczenia powstające ze spalin paliw.

Od 1990r. obserwuje się systematyczny spadek ilości emitowanych zanieczyszczeń, co związane jest przede wszystkim z modernizacją systemu odpylania ( zwiększenie sprawności urządzeń ). Inwestycje w zakresie ochrony powietrza prowadzone w latach 1975-1998 przez zakłady z terenu powiatu miały na celu zmniejszenie ilości emitowanych zanieczyszczeń, zwłaszcza zanieczyszczeń pyłowych poprzez instalowanie lub wymianę wyeksploatowanych czy też niskosprawnych urządzeń odpylających. Natomiast zastępowanie kotłów z kotłem stałym kotłami z rusztem mechanicznym charakteryzującymi się ,się lepszymi warunkami spalania (efektywne i ekonomiczne) powodowało zmniejszenie ilości wytwarzanych zanieczyszczeń. Przechodzenie ze spalania węgla na paliwa płynne czy gazowe i spalanie drewna zdecydowanie przyczyniło się do zmniejszenia ilości zanieczyszczeń. Zmiany stosowanego nośnika energii z węgla kamiennego na gaz lub olej dotyczy zwłaszcza palenisk domowych, kotłowni placówek oświatowych, administracji samorządowej, banków oraz kotłowni zakładów przetwórstwa mięsnego.

Innym czynnikiem antropogennym mającym negatywny wpływ na środowisko jest hałas. Spośród źródeł hałasu w środowisku na terenie powiatu biłgorajskiego najbardziej uciążliwy jest hałas komunikacyjny drogowy. Oprócz komunikacji klimat akustyczny środowiska powiatu kształtowany jest przez zakłady przemysłowe i rzemieślnicze, obiekty handlowe, rozrywkowe i sportowe. Hałas w tym aspekcie traktowany jest indywidualnie dla każdego obiektu. Przeprowadzone badania pozwalają stwierdzić, że zagrożenie hałasem przemysłowym jest sukcesywnie ograniczane. Prowadzone postępowania pokontrolne (w szczególności karne) mobilizowały do podejmowania działań inwestycyjnych i organizacyjnych zmierzających do wyeliminowania przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu.

- powierzchnia terenu, w powiecie nie występują tereny zdegradowane oddziaływaniem zanieczyszczeń przemysłowych . Problemem jest natomiast zaśmiecanie szczególnie upraw leśnych, odpadami komunalnymi. Przyczyną tego stanu jest brak wystarczającej ilości właściwie urządzonych i eksploatowanych składowiska odpadów oraz sprawnego systemu zbiórki i transportu odpadów, zwłaszcza na terenach wiejskich. Rozbudowy wymaga system skupu surowców wtórnych takich jak makulatura, butelki szklane, złom i tworzywa sztuczne.

- wody podziemne, powiat biłgorajski jest ubogi w wodę podziemną, jednakże na tle kraju sytuacja jest zadawalająca. Wszystkie wodociągi komunalne w miastach i na wsiach korzystają z wody podziemnej. Eksploatowana woda jest na ogół dobrej jakości pod względem bakteriologicznym, natomiast niekiedy występuje konieczność odżelaziania i odmanganiania. W północno- wschodniej części powiatu (Roztocze i Wyżyna Lubelska), woda występuje na głębokości 30-90m w szczelinach skał kredowych i trzeciorzędowych. W południowo- zachodniej części powiatu (Zapadlisko Przedkarpackie), woda występuje w porach czwartorzędowych skał piaszczystych na głębokości do ok.30 m.

Na terenie powiatu (w części położonej na zapadlisku) istnieje jeden z tzw. głównych zbiorników wód podziemnych (gzwp), zwany zbiornikiem Biłgoraj -Lubaczów, oznaczony w systematyce krajowej numerem 428.

Oddzielnym tematem są wody mineralne, które stwierdzono w rejonie Biszczy na głębokości 300-900 m. Wody te są bardzo bogate w jod, brom i magnez. Biorąc pod uwagę, że rejon występowania tych wód mineralnych jest jednocześnie rejonem korzystnym pod względem klimatycznym i przyrodniczym można planować tu uzdrowisko. W planie zagospodarowania przestrzennego gm. Biszczy uwzględniony jest teren pod uzdrowisko oraz pod zbiornik retencyjny. Jeżeli znajdzie się inwestor, który zainwestowałby w uzdrowisko to warunki naturalne są bardzo dobre.

Pod względem geograficznym powiat leży na terenie Kotliny Sandomierskiej oraz Roztocza. Granica tych jednostek biegnie wzdłuż linii Józefów - Tereszpol - Frampol i wyraźnie widoczna jest w terenie w postaci wzgórz wznoszących się nad powierzchnią równiny. Warunki geograficzne są odzwierciedleniem budowy geologicznej tego regionu. Kotlina Sandomierska jest położona na jednostce geologicznej zwanej Zapadliskiem Przedkarpackim. Zapadlisko to jest zagłębieniem podłoża skalnego na przedpolu Karpat, wypełnionym osadami, głównie iłami wieku trzeciorzędowego (tzw. iły krakowieckie), o miąższości do 1 tyś. m, przewarstwionymi piaskami. Na utworach trzeciorzędowych występują piaski, gliny i pyły czwartorzędowe pochodzenia lodowcowego o miąższości do 36m.

W przewarstwieniach piaskowych iłów trzeciorzędowych występuje gaz ziemny (złoże Wola Różaniecka i Tarnogród), solanki (wody mineralne) oraz sporadycznie woda słodka. Stropowa (wierzchnia) warstwa iłów jest przydatna do produkcji wyrobów ceramicznych (Markowicze). W utworach czwartorzędowych (głównie piaskach) występują wody, które są jedynym źródłem zaopatrzenia ludności i przemysłu.

Roztocze jest zrębem tektonicznym zbudowanym z wapieni kredowych, na których zalegają wapienie trzeciorzędowe a na nich piaski i lessy czwartorzędowe. w szczelinach wapieni kredowych i trzeciorzędowych występuje dobrej jakości woda pitna. Wapienie trzeciorzędowe są eksploatowane dla potrzeb budownictwa głównie w Józefowie i Żelebsku.

 

Ochrona Zdrowia

Usługi zdrowotne dla mieszkańców powiatu świadczone są przez Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju. Niepubliczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Józefowie, Tarnogrodzie i Turobinie.

Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju świadczy usługi zdrowotne za pośrednictwem:

• Szpitala Rejonowego w Biłgoraju i Tarnogrodzie
• 2 Przychodni Specjalistycznych
• 2 Przychodni Rejonowych
• 8 Gminnych Ośrodków Zdrowia
• 4 Wiejskich Ośrodków Zdrowia
• Pogotowia Ratunkowego w Biłgoraju / Dział Pomocy Doraźnej /

Szpital Rejonowy w Biłgoraju zatrudnia 58 lekarzy i dysponuje 362 łóżkami w następujących oddziałach:

• oddział wewnętrzny dziecięcy
• oddział wewnętrzny dla dorosłych
• oddział neurologiczny
• oddział położniczo - ginekologiczny
• oddział noworodkowy
• oddział chirurgiczny
• oddział ortopedyczny
• oddział zakaźny
• oddział dziecięcy zakaźny
• oddział chorób płuc i gruźlicy
• dział anestezjologii z blokiem operacyjnym

Szpital Rejonowy w Tarnogrodzie zatrudnia 5 lekarzy i dysponuje 86 łóżkami w oddziałach:

• oddział wewnętrzny
• oddział dla przewlekle chorych

Przychodnia w Tarnogrodzie i Gminny Ośrodek Zdrowia w Turobinie świadczą usługi zdrowotne jako Niepubliczne Zakłady Opieki Zdrowotnej.

Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju zatrudnia:

• 123 lekarzy medycyny
• 27 lekarzy stomatologów
• 4 farmaceutów

Pogotowie Ratunkowe w Biłgoraju dysponuje 7 karetkami i 1 karetką “R”

W powiecie funkcjonuje 27 aptek.

Dla większości mieszkańców Powiatu Biłgorajskiego (11gmin) usługi zdrowotne w tym podstawowe świadczone są przez Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju, który obejmuje opieką 83155 osób.

Założeniem reformy w służbie zdrowia jest zaistnienie na rynku usług medycznych wielu konkurencyjnych względem siebie podmiotów oraz ich równy dostęp do finansowania ze środków publicznych, jakimi dysponują kasy chorych. Wiążą się z tym nadzieje na podniesienie poziomu opieki zdrowotnej oraz obniżenie kosztów tej opiek.

Zmiany systemowe mają przynieść w swoich założeniach prywatyzację usług medycznych, w pierwszym rzędzie dotyczące podstawowej opieki zdrowotnej i specjalistycznego lecznictwa ambulatoryjnego. Do tej pory brak jest jednak unormowań prawnych, dotyczących tej kwestii.

Wprowadzając reformę, zakładano konieczność decentralizacji ZOZ-ów, tj. rozdzielania podstawowej opieki zdrowotnej, specjalistycznego lecznictwa ambulatoryjnego i lecznictwa zamkniętego. Uważano, że niewielkie podmioty ponoszą niskie koszty. Obecnie zaczyna się dostrzegać korzyści integracji ZOZ-ów, rozumiane jako zapewnienie dostępności i ciągłości opieki nad pacjentem oraz korzyści ekonomiczne, wynikające z uniemożliwienia przerzucania kosztów pomiędzy świadczeniodawcami.

Do najważniejszych problemów zdrowotnych ludności powiatu należą

 

• choroby układu krążenia
• choroby nowotworowe
• urazy i zatrucia
• zachorowania na gruźlicę
• choroby psychiczne

Jednym z priorytetów w ochronie zdrowia w najbliższych latach będzie rozwój sektora opieki długoterminowej. Przemawiają za tym zarówno uwarunkowania geograficzne (“ starzejące się społeczeństwo, niski przyrost naturalny), zdrowotne (wysoki wskaźnik zachorowalności i umieralności na choroby układu krążenia, nowotworowe, wypadki i urazy, choroby układu ruchu ), społeczne ( utrata poczucia bezpieczeństwa zawodowego i socjalnego), jak i ekonomicznego (łóżka opieki długoterminowej są łóżkami “tańszymi” w stosunku do łóżek opieki krótkoterminowej).

Wprowadzenie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i utworzenie kas chorych - nowych instytucji finansowych - zmieniło w sposób fundamentalne nie tylko zasady funkcjonowania świadczeń zdrowotnych w refundowaniu leków, ale także gospodarkę finansową zakładów opieki zdrowotnej, przepływ pieniądza w systemie finansów publicznych oraz ujawniono szereg innych zależności nie do końca przewidzianych przez twórców reformy i ustawodawcę. W opinii publicznej niedogodności wynikające z niedopracowania ustawy są dominujące. Zagrożeniem reformy jest jej aspekt finansowy, a więc wysokość 7,5% stawki odpisu od dochodu oraz wysokość nakładów na ochronę zdrowia przewidywanych w budżecie w części MZ i OS.

 

Pomoc Społeczna

Za organizowanie i funkcjonowanie pomocy społecznej na swoim terenie odpowiedzialne są samorządy gminne i samorząd powiatowy. W gminach funkcjonują Ośrodki Pomocy Społecznej, w powiecie Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie.

Aktualnie wzrasta liczba rodzin, którym ta pomoc jest konieczna. Rozeznanie tych potrzeb to rola samorządów lokalnych. Chodzi tu w szczególności o dostarczanie pomocy osobom i rodzinom z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, alkoholizmu, narkomanii, jak również klęski żywiołowej. Niedostatek materialny jest z reguły skutkiem, a nie przyczyną wchodzenia w sytuację zależności społecznej, stąd też udzielanie pomocy finansowej w oderwaniu od innych form pomocy i wsparcia może być nieskuteczne. Tylko harmonijny rozwój wszystkich segmentów pomocy jest w stanie sprostać formule społeczeństwa o wyrównanych szansach dla wszystkich.

Zachodzi zjawisko odchodzenia od klauzuli państwa opiekuńczego na rzecz wielotorowej aktywności podopiecznego obliczonej na podnoszenie jego samodzielności i rozwiązywanie jego problemów w obrębie własnego środowiska. Wiąże się to z potrzebą szerszego uwzględnienia w sprawowanych usługach elementów poradnictwa i instruktażu. Ważnym elementem jest uwzględnienie w tych działaniach organizacji społecznych a zwłaszcza grup samopomocy, jak również organizacji pozarządowych, których powstawanie jest konieczne w obliczu potrzeby zabezpieczenia praw obywatelskich w ramach reformowanego systemu zabezpieczenia społecznego. W takiej sytuacji ważnym zadaniem instytucji samorządowych byłoby zabezpieczenie interesów grup społecznych.

Pojawienie się wielu nowych, nieznanych bądź niedokuczliwych jeszcze zjawisk patologicznych i problemów społecznych zrodzi zapotrzebowanie na skuteczne ich rozwiązywanie, do czego niezbędne okaże się zaangażowanie wysoko wykraczających specjalistów jak i szerokich kręgów ludzi dobrej woli.

Pomoc społeczna dotrze w 1999r. do ponad 4.5 tyś. rodzin w całym powiecie i przeznaczona będzie zgodnie z ustawą na zasiłki, renty, dożywianie dzieci i składki ZUS i specjalistyczne usługi opiekuńcze.

Pomoc społeczna w formie zasiłków stałych na rok 2000 przewidziana została dla rodzin, które wychowują dzieci specjalnej troski, wymagających opieki osób drugich, natomiast zasiłek stały wyrównawczy dla osób niezdolnych do pracy, które nie nabyły uprawnień emerytalno - rentowych .

Znaczną grupę klientów pomocy społecznej stanowią osoby, które otrzymują tzw. renty socjalne (dotyczy to osób, które posiadają ustalone inwalidztwo w okresie do 18 roku życia w stopniu umiarkowanym i znacznym).

Baza placówek pomocy społecznej na terenie powiatu biłgorajskiego w zakresie placówek opieki całkowitej i doraźnej przedstawia się następująco:

 

• Dom Pomocy Społecznej w Teodorówce - dla osób upośledzonych umysłowo (kobiet i mężczyzn)
• Środowiskowy Dom Samopomocy w Długim Kącie, gm. Józefów - dla osób chorych psychicznie
• Środowiskowy Dom Samopomocy w Tarnogrodzie
• Lokalny Dom Rolnika w Woli Różanieckiej, gm. Tarnogród
• Gminny Dom Rolnika we Frampolu

W budowie jest Dom Pomocy Społecznej w Biłgoraju pod nazwą “ Dom Kombatanta”, funkcjonuje także 2 Warsztaty Terapii Zajęciowej w Biłgoraju oraz Józefowie.

 

Edukacja i kultura

Na terenie powiatu funkcjonuje:

• 12 przedszkoli
• 96 szkół podstawowych
• 16 gimnazjów

Aby wyrównać szanse dzieci w starcie do szkół średnich konieczne są środki finansowe na budowę:

• sal gimnastycznych, gdyż większość szkół ich nie posiada
• sal komputerowych

na naukę języków obcych, a także modernizację budynków szkolnych w tym modernizację kotłowni węglowych.

Baza oświatowa szkół ponadgimnazjalnych tj.

• 10 szkół publicznych
• 3 szkoły niepubliczne na prawach szkół publicznych
• 1 szkoła nie publiczna nie posiadająca jeszcze uprawnień szkoły publicznej

W ramach 10 szkół średnich funkcjonuje:

• Liceum Ogólnokształcące w Biłgoraju, Józefowie i Turobinie
• Zespół Szkół Budowlanych w Biłgoraju
• Zespół Szkół Zawodowych w Biłgoraju
• Zespól Szkół Leśnych w Biłgoraju
• Zespół Szkół Ekonomicznych w Tarnogrodzie
• Zespół Szkół Rolniczych w Różańcu
• Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Turobinie
• Regionalne Centrum Edukacji Zawodowej w Biłgoraju

Z dniem 1.09.1999r. rozpoczęło działalność Regionalne Centrum Edukacji Zawodowej w Biłgoraju w którego skład wchodzi

• Liceum Zawodowe
• Technikum Elektryczne na podbudowie SP
• Zasadnicza Szkoła Zawodowa
• Technikum Elektryczne na podbudowie ZSZ
• Technikum Mechaniczne
• Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych
• Policealne Studium Zawodowe

Szkoła posiada doskonale wyposażoną bazę warsztatową z zespołem pracowni specjalistycznych, własną autoryzowaną stację obsługi samochodów FIAT / jedyna szkoła w Polsce, która posiada autoryzację salon sprzedaży samochodów, jeden z najładniejszych w Polsce torów kartingowych i działający w oparciu o tą bazę Klub Motorowy “MOTOCAR” .Prowadzi szereg form szkolenia kursowego w podległym Ośrodku Szkolenia Kursowego znanym głównie z bardzo dobrej bazy do prowadzenia nauki jazdy dla wszystkich kategorii.

Szkoła należy do elitarnego Klubu Przodujących Szkół.

Szkoła użycza swoich pomieszczeń Filii Wyższej Szkoły Zarządzania i Umiejętności Pedagogicznych w Rykach.

Powiat biłgorajski posiada:

• 5 Domów Kultury
• 5 Gminnych Ośrodków Kultury
• 39 Bibliotek Publicznych

Poszczycić się te ośrodki mogą dużymi osiągnięciami w dziedzinie amatorskiej działalności artystycznej. Domy kultury są organizatorami licznych imprez o zasięgu miejskim i regionalnym. BDK ponadto jest wydawcą Biłgorajskiej Gazety Samorządowej “ Tanew” oraz prowadzi kino i studio emisji Biłgorajskiej Telewizji Kablowej. W Biłgoraju funkcjonuje Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia, która organizuje liczne koncerty otwarte i koncerty o zasięgu terytorialnym. Dumą powiatu jest XIX wieczna Zagroda Sitarska unikatowa w skali kraju, będąca częścią Muzeum Ziemi Biłgorajskiej, w którym znajduje się kolekcja etnograficznej, która prezentuje bogaty zbiór militariów i numizmatów, z których najstarsze pochodzą z okresu Cesarstwa Rzymskiego.

Godnym ambasadorem kultury jest działający przy regionalnym Centrum Edukacji Zawodowej, Zespół Tańca Ludowego “ TANEW”

Jako jeden z pierwszych w Polsce w ramach programów tworzenia funduszy lokalnych zainicjowanego przez Akademię Rozwoju Filantropi w Polsce, powstał Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej, którego celem jest działalność na rzecz awansu cywilizacyjnego i poprawy jakości życia społeczności Ziemi Biłgorajskiej i przyległych do niej obszarów przez funkcjonowanie działań w zakresie:

 

• ochrony zdrowia, pomocy społecznej i rehabilitacji osób niepełnosprawnych
• kultury, sportu i turystyki
• ochrony środowiska
• programów naukowo- badawczych
• poprawy infrastruktury cywilizacyjnej i regionalnej

Szczególną instytucją o randze ogólnopolskiej jest Dom Służebny Polskiej Sztuce Słowa, Muzyki i Obrazu prowadzony w Nadrzeczu k/Biłgoraja przez Fundację KRESY 2000 małżeństwa Alicji i Stefana Szmidtów aktorów Teatru Polskiego w Warszawie oraz ich córki Dominiki.

Celem fundacji jest podejmowanie szeregu działań na rzecz utrwalenia czaru przemijającej natury, popularyzacja sztuk pięknych i zachowanie wartości dziedzictwa kulturowego schyłku XX wieku, praca z dziećmi i młodzieżą szczególnie uzdolnioną, stwarzanie warunków tolerancji społecznej oraz możliwości rozwoju dzieciom niepełnosprawnym.

Nadrzędnym celem fundacji jest prezentowanie wybitnych osiągnięć polskiej sztuki współczesnej szerokim kręgom odbiorców żyjącym z dala od centrum kultury.

W 1999r Fundacja KRESY 2000 została laureatem IV EDYCJI KONKURSU “ MAŁE OJCZYZNY - TRADYCJA DLA PRZYSZŁOŚCI” organizowanego przez Fundację Kultury.

Ważniejsze imprezy kulturalne to:

• Międzywojewódzki Sejmik Wiejskich Zespołów Teatralnych
• Ogólnopolski Sejmik Teatrów Wsi Polskiej
• Ogólnopolski Festiwal Kapel Ulicznych i Podwórkowych
• Międzywojewódzkie Konfrontacje Chórów “ Tobie Śpiewamy Ojczyzno”
• Wojewódzki Turniej Orkiestr Dętych
• Powiatowy Przegląd Ludowych Zespołów Śpiewanych
• Turniej Powiatowy Ogólnopolskiego Konkursu Recytatorskiego
• Ogólnopolski Przegląd Amatorskich Filmów Wideo
• Rejonowy Konkurs Plastyczny “ MOJE ZAKĄTKI”
• Wystawy - Plenery
• Konkurs Piosenki Turystycznej
• Festiwal Kultury Ekologicznej
• Wojewódzki Konkurs Piosenki Partyzanckiej
• Festyn Rekreacyjno- Sportowy “ Spotkanie z Kulturą”
• Dożynki Powiatowe
• Warsztaty Plastyczne w Nadrzeczu.

 

Turystyka

Powiat biłgorajski jest jednym z atrakcyjnych dla turystów regionów lubelszczyzny. Znajdą oni tutaj i piękne wzgórza Roztocza Zachodniego i Lasy Puszczy Solskiej, bogatą sieć rzeczną, czyste i wolne od skażeń powietrze, lasy obfitujące w zwierzynę, grzyby i jagody oraz dogodny klimat o dużym nasłonecznieniu, także zachęcający do wypoczynku, bliskie położenie dwóch parków krajobrazowych - Szczebrzeszyńskiego Parku Krajobrazowego i Parku Krajobrazowego Lasy Janowskie, a także Roztoczańskiego Parku Narodowego.

Specyficzny charakter krainy lasów i bagien jakie stanowi Równina Biłgorajska wpłynął na wytworzenie się oryginalnej sztuki ludowej, której przejawami są: strój biłgorajsko- tarnogrodzki, swoisty typ sakralnej ludowej rzeźby drewnianej i kamiennej garncarstwo i łubiarstwo, plastyka obrzędowa .

Region biłgorajski jest dziś swoistym zagłębiem twórczości ludowej kultywowanej przede wszystkim przez ludowe zespoły folklorystyczne i obrzędowe działające niemal w każdej wsi. Z ich twórczości czerpią znani i uznani artyści.

Twórczość tę dostępną dla turystów nie tylko w biłgorajskim muzeum, ale na żywo w kontakcie z mieszkańcami biłgorajskich wsi, zachowuje i upowszechnia Fundacja Kresy 2000 w Nadrzeczu k/Biłgoraja, będąca znakomitym przykładem społecznej aktywności ludzi sztuki i być może sposobem na upowszechnienie twórczości ludowej.

Poza obiektami przyrodniczymi znajdują się liczne zabytki kultury narodowej do nich należą:

Miasto Biłgoraj:

1. A-72 - Kaplica św. Marii Magdaleny, mur z drzewostanem
2. A-73 - Dzwonnica murowana
3. A-74 - Pozostałości dawnego klasztoru franciszkańskiego: ogrodzenie, mur ze schodami i bramą, drzewostan
4. A-110 - ul. Krasickiego - Zagroda sitarska: dom drewniany z 1810r., spichlerz drewniany, budynki gospodarcze, wozownia, brama z furtką
5. A-144 - ul. Czerwonego Krzyża 29 - Pozostałości zagrody młynarskiej: dom drewniany, spichlerz drewniany jaz z mostem na rzece, otoczenie zespołu
6. A- 173- ul. Lubelska - Cmentarz nieczynny o powierzchni- 2,8ha z drzewostanem, nagrobkami, bramą i pozostałości z ogrodzenia
7. A 250- Kościół filialny p.w. św. Jerzego, mur, cmentarz przykościelny
8. A-305 - ul. Tarnogrodzka - Kościół parafialnym, mur, drzewostan
9. A-286- Park Dworski zw.” Różnówka”
10. A -331- ul. Lubelska - Cmentarz grzebalny, czynny z drzewostanem, nagrobkami i bramami
11. A- 482- Cmentarz żydowski o powierzchni 25,9 arów

Gmina Biłgoraj

1. A- 443- Sól - Kościół, mur, cmentarz przykościelny

Gmina Biszcza

1. A- 272- Biszcza- Kościół parafialny p.w. Najświętrzego Serca P.Jezusa, mur drzewostan
2. 2. A-18/70 - Kościół drewniany z 1676r. z otoczeniem

 

Gmina Frampol

1. A-21- Frampol- Układ urbanistyczny miasteczka i zabudowa ulic stodolnych
2. A-231- Frampol- Kościół parafialny p.w. MB Szkaplerznej i św. Jana Nepomucena, mur, dzwonnica, mur drzewostan
3. A-39- Radzięcin- Kościół parafialny p.w. św. Kazimierza, mur, drzewostan

Gmina Goraj

1. A-446- Gilów- Kościół parafialny p.w. Najsłodszego Serca P. Jezusa, drzewostan
2. A-42- Goraj- Kościół parafialny p.w. Bartłomieja Ap., mur, dzwonnica, brama mur, drzewostan

Miasto i Gmina Józefów

 

1. A-216- Górecko Kościelne- Układ przestrzenny wsi
2. A-5- Józefów Zespół Kościoła parafialnego p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP, kościół,mur, kapliczki, brama, mur, ogrodzenie, mur
3. A-119- Józefów- Synagoga, mur
4. A-120- Józefów - Cmentarz żydowski
5. A329- Józefów- Cmentarz grzebalny, czynny

Gmina Książpol

1. A-271- Księżpol- Zespół Kościoła parafialnego p.w. Podwyższenia Krzyża Św., kościół, mur, dzwonnica, mur, cmentarz przykościelny z drzewostanem
2. A- 456- Księżpol- Cmentarz grzebalny
3. A- 471- Majdan Nowy - Rządcówka Ordynacji Zamojskiej, mur

Gmina Obsza

1. A-270- Obsza - Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP, mur, dzwonnica-brama, mur, cmentarz przykościelny, drzewostan
2. A-390- Zamch- Kościół parafialny p.w. św. Jozafata i Praksedy, mur, cmentarz przykościelny

Gmina Potok Górny

 

1. A- 426- Lipiny Górne - Borowina - Kościół parafialny p.w. MB Częstochowskiej, drzewostan
2. A- 40- Potok Górny - Zespół Kościoła parafialnegop. w. św. Jana Chrzciciela kościół, mur, brama, dzwonnica, mur, ogrodzenie z furtą, kapliczka drewniana, drzewostan

Miasto i Gmina Tarnogród

 

1. A-43- Luchów Górny- Kościół parafialny p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP i św. Józefa Oblubieńca, mur, drzewostan
2. A-16- Tarnogród - Zespół Kościoła parafialnego p.w. Przemienienia Pańskiego , Kościół, mur, dzwonnica, mur, drzewostan i ogrodzenie w gr. cmentarza przykościelnego
3. A -20- Tarnogród- Kościół p.w. św. Rocha, drewniany, otoczenie w obrębie cmentarza przykościelnego
4. A- 49- Tarnogród - Spichlerz drewniany
5. A-55- Tarnogród- Synagoga murowana
6. A- 196- Tarnogród- Cerkiew prawosławna, mur, cmentarz przycerkiewny, drzewostan

Gmina Tereszpol

 

1. A-157- Panasówka - Zespół dworski, dwór, mur, pozostałości parku

Gmina Turobin

1. A- 489- Czernięcin Poduchowy - Zespół Kościoła parafialnego p.w. św. Katarzyny, kościół drewniany, dzwonnica drewniana
2. A-28- Turobin- Zespół Kościoła parafialnego p.w. św. Dominika, kościół,  mur, dzwonnica murowana, drzewostan w granicach cmentarza przykościelnego
3. A-31- Turobin- Kaplica cmentarna p.w. św. Elżbiety , drewniana na cmentarzu grzebalnym
4. A-32- Turobin- Kaplica p.w. św. Marka, Drewniana przy ul. Staszica.

 

BAZA NOCLEGOWA POWIATU BIŁGORAJSKIEGO

Miasto Biłgoraj

• Hotel Nadleśnictwa LP - 42 miejsca, pokoje 1-2-3-4 osobowe ( łazienka, telewizor), sala konferencyjna na 180 osób

 

Miasto Frampol

• Zajazd “ Złoty Łan” Gminnej Spółdzielni “Samopomoc Chłopska”
  • 40 miejsc noclegowych, pokoje 3-osobowe
  • sala konferencyjna na 60 osób
  • sala taneczna na 200 osób ( bale, sylwestry)
• Ośrodek wypoczynkowy nad zalewem przy “ Złotym Łanie”
  • 40 miejsc w domkach kempingowych

Gmina Biszcza

• Ośrodek Wypoczynkowy w Żarach nad Tanwią
  • 23 domki kempingowe ( drewniane ) czteroosobowe ( światło, woda )
  • kuchnia ze stołówką ( 100 miejsc )
  • pawilon wypoczynkowy ( pokoje 2-3-4osobowe, 26 miejsc )
  • łaźnie z natryskami
  • ubikacje ( skanalizowane )
  • świetlica i sala dyskotekowa
  • boisko do gier zespołowych, kort tenisowy
  • ogródek jordański dla małych dzieci
  • pole namiotowe i miejsca na ogniska
  • w pobliżu szlaki turystyczne ( m.in. Walk Partyzanckich, Roztoczański )
• Stanica Harcerska w Żarach nad Tanwią - pole namiotowe Komendy Hufca ZHP
• Zagroda myśliwska w Wólce Biskiej nad Tanwią
  • 3 pokoje 3- osobowe
  • 2 pokoje 4- osobowe
  • 2 łazienki ( 2 natryski )
  • wyposażona kuchnia
  • sala konferancyjna ( kominkowa ) na 50 osób
  • możliwość wypożyczenia bryczki z koniem
  • możliwość jazdy konnej ( w Harasiukach - odległość 10 km.)
  • możliwość wykupienia posiłków w pobliskim Ośrodku wypoczynkowym w Żarach nad Tanwią
  • cena 18 zł. osobodzień
  • polowania, zbieranie grzybów, łowienie ryb

Miasto Józefów

• Gościniec w Synagodze w Józefowie koło Biłgoraja
  • 3 pokoje 2 osobowe ( toalety )
  • 2 pokoje 5 osobowe ( łazienki do wspólnego użytku
  • wyżywienie we własnym zakresie
• Ośrodek wypoczynkowy “roztocze” w Józefowie koło Biłgoraja
  • 15 domków kempingowych - 60 miejsc
• Schronisko PTSM w Józefowie ( sezonowe )
  • 5 pokoi 5-6-9 osobowe
  • łazienka
  • kuchnia z możliwością przygotowania posiłków
  • sezon trwa od 1 maja do 31 października
• Stanica Wędkarska w Józefowie
  • 26 miejsc
  • ogrzewanie, kuchnia, łazienki, świetlica
  • sala konferencyjna ( 80 osób )
  • w pobliżu zbiornik wody
  • możliwość przyjazdu z psami

Gmina Józefów

• Schronisko PTSM w Górecku Starym
  • 25 miejsc noclegowych ( kuchnia, TV )
• Pensjonat dla myśliwych
  • 2 pokoje dwuosobowe, noclegi, i całodzienne wyżywienie

  

Gospodarstwa agroturystyczne

Gospodarstwa agroturystyczne na terenie naszego powiatu znajdują się jedynie na terenie gminy Józefów.

• Pani Bronisława Momot - Józefów
  • pokoje 4- osobowe, 3- osobowe, dwie łazienki, wyposażona kuchnia (TV )
• Pani Elżbieta Momot - Józefów
  • pokój 3- osobowy, kuchnia, łazienka ( obok zalewu )
• Pani Wiesława Pakuła - Józefów
  • pokoje 2- osobowe, kuchnia, łazienka ( obok zalewu )
• Pani Teresa Szkałuba - Górecko Stare
  • samodzielny dom drewniany, kuchnia, korzystanie z łazienki w domu gospodarzy

 

Szlaki turystyczne powiatu biłgorajskiego:

• Szlak czerwony - ( Walk Partyzantów ) cały z Lipy do Bidaczowa Starego; teren powiatu: Ciosmy- Knieja- Pszczelna- Bidaczów Stary
• Szlak czarny - ( Walk Partyzantów ) cały z Bidaczowa Starego do Tomaszowa Lubelskiego nr. ZA-25-s; teren powiatu ; Bidaczów Stary- Budziarze- Zanie- Majdan Stary- Majdan nowy- Lipowiec- Aleksandrów- Margole- Górecko Kościelne ( Rezerwat Szum ) - Kozaki Osuchowskie- Osuchy
• Szlak Niebieski ( Centralny) cały z Szastarki do Bełżca nr. ZA-24-n; teren powiatu Tokary- Gródki- Hosznia Ordynacka
• Szlak Żółty ( Roztoczański ) cały z Bidaczowa Starego do Zwierzyńca nr ZA-3105-y teren powiatu: Bidaczów Stary- Bidaczów Nowy- Ruda Zagrody- Wola Dereźniańska- Dereźnia- Sól- Biłgoraj- Wola Mała- Wola Duża- Hedwiżyn- Kajetanówka- Żelebskpo- Lipowiec- Panasówka
• Szlak Czerwony ( Krawędziowy ) cały ze Zwierzyńca do Suśca; teren powiatu; Górecko Stare- Górecko Kościelne- Józefów- Hamernia ( rezerwat “ Czartowe Pole”)
• Szlak Zielony ( Ziemi Józefowskiej) nr ZA-3106-z; Józefów- Osuchy- Fryszarka- Długi Kąt
• Szlak Zielony; Florianka- Tereszpol Kukiełki- Górecko Kościelne
• Szlak rowerowy ; Biłgoraj- Rapy Dylańskie- Cyncynopol- Ignatówka- Żelebsko- Wola Kątecka- Karolówka- Nadrzecze- Majdan Gromadzki- Gromada- Biłgoraj ( dl. 33,8 km )

Na terenie Rezerwatu “ Czartowe Pole” znajduje się ścieżka dydaktyczna. Na terenie Powiatu Biłgorajskiego znajdują się fragmenty Parków Krajobrazowych: Szczebrzeskiego, Puszczy Solskiej, oraz fragment Roztoczańskiego Parku Narodowego.

 

Sport

Bazę sportową powiatu biłgorajskiego reprezentują:

• stadion miejski w Biłgoraju
• 6 stadionów gminnych w Długim Kącie, Łukowej, Tarnogrodzie, Tereszpolu, Turobinie, Czernięcinie
• boiska gminne oraz przy Szkołach Podstawowych i Ponadgimnazjalnych w większości jakop boiska do piłki nożnej, koszykówki, piłki ręcznej , siatkówki, z bieżnią oraz niektóre posiadające korty tenisowe
• tor kartingowy
• krytą pływalnię

Na terenie powiatu działają następujące kluby sportowe:

• BKS “ Łada”
• OSIR w Biłgoraju
• Ludowy klub Sportowy “ Znicz”
• Powiatowy Szkolny Związek Sportowy
• Uczniowskie, Szkolne i Międzyszkolne Młodzieżowe Kluby Sportowe

Najważniejsze imprezy sportowe :

• Międzynarodowy Turniej Piłki Ręcznej
• Ogólnopolski Wyścig Kolarski “ Po ziemi biłgorajskiej”
• Rundy i Finał Kartingowych Mistrzostw Polski w kategorii junior, senior i młodzieżowej

 

 

ANALIZA SWOT

 

Mocne strony

 

1. Występowanie materiałów do produkcji budowlanej
2. 38% powierzchni zajmują lasy
3. Duża różnorodność środowiska przyrodniczego
4. Wystarczające ilości wód podziemnych
5. Wzrost stanu czystości wód
6. Występowanie wód mineralnych ( chlorkowo- sodowych)
7. Modernizacja istniejących i budowa nowych oczyszczalni
8. Stosowanie i budowa przydomowych oczyszczalni ścieków
9. Niska emisja przemysłowych i gazowych zanieczyszczeń powietrza
10. Korzystne warunki isolacyjne ( najwyższe wartości średniego rocznego promieniowania słonecznego w skali kraju)
11. Dość korzystna struktura wieku ludności wiejskiej
12. Rozsądny udział sektora prywatnego w gospodarce powiatu
13. Restrukturyzacja przemysłu ( rosnący udział innych, poza spożywczymi działów produkcji np. meblarstwo)
14. Uczestnictwo we współpracy transgranicznej i międzynarodowej ( wzrost eksportu)
15. Niski poziom zanieczyszczenia gleb
16. Duże zasoby siły roboczej
17. Postępujący system kształcenia rolników i mieszkańców wsi pod kątem gospodarowania w warunkach gospodarki rynkowej
18. Zainteresowanie mieszkańców obszarów wiejskich uzyskiwane pracy poza rolnictwem
19. Wysoki udział sektora prywatnego w strukturze gruntów
20. Wzrost zainteresowania powiększeniem gospodarstw oraz poprawę rozłogu pól
21. Dobra jakość rolniczej przestrzeni produkcyjnej
22. Tradycje w uprawie roślin przemysłowych
23. Możliwości organizacji infrastruktury rynkowej na bazie spółdzielczości rynkowej
24. Dobre wyposażenie rolnictwa w ciągniki rolnicze
25. Duże zainteresowanie samorządów i społeczności lokalnych w rozwój infrastruktury technicznej gospodarstw rolnych
26. Rozwinięta sieć ośrodków edukacyjnych dla rolnictwa
27. Dobrze rozwinięte doradztwo rolnicze
28. Rosnąca liczba podmiotów gospodarczych sektora prywatnego
29. Tranzytowe połączenie powiatu i współpraca gospodarcza z Ukrainą
30. Duża aktywność społeczności lokalnych w kierunku rozwoju społeczno gospodarczego gmin
31. Niski stopień zanieczyszczenia wszystkich komponentów środowiska naturalnego
32. Znaczące wydarzenia kulturowe i sportowe
33. Duże tereny o walorach przyrodniczych, parki i lasy o bogatej florze i faunie
34. Kultywowanie tradycyjnej kultury ludowej
35. Zasoby mieszkaniowe na terenach wiejskich, które można wykorzystać dla agroturystyki
36. Rozwój współpracy zmierzającej do rozwoju turystyki i wypoczynku w powiecie
37. Powszechny dostęp do wodociągów
38. Szybki rozwój telekomunikacji
39. Przewaga budownictwa prywatnego nad publicznym
40. Liczne pomniki kultury naturalnej, sakralnej, miejsca tradycji historycznych, folkloru
41. Wysokie walory środowiska przyrodniczego i krajobrazowego

 

Zagrożenia

 

1. Degradacja środowiska
2. Duża erozja wodna
3. Powolny proces budowy i modernizacji oczyszczalni ścieków na terenach wiejskich
4. Zbyt powolne wyposażenie wsi w infrastrukturę
5. Niewystarczająca współpraca w tej dziedzinie z terenami ościennymi
6. Brak obwodnic miast i tras szybkiego ruchu
7. Powolny proces modernizacji kotłowni oraz przechodzenia na paliwa ekologiczne
8. Zmniejszanie się liczby ludności
9. Wyludnianie się terenów wiejskich
10. Systematyczny spadek urodzeń
11. Wysokie saldo ujemne migracji
12. Odpływ wykształconej i przedsiębiorczej młodzieży
13. Małe zainteresowanie kapitału obcego inwestowaniem
14. Zbyt powolny odpływ nadwyżki siły roboczej z rolnictwa
15. Niska opłacalność produkcji rolnej
16. Trudny dostęp mieszkańców wsi do miejskich rynków pracy
17. Dalszy podział gospodarstw rolnych
18. Przywiązanie rolników do ziemi
19. Powolne wprowadzanie postępu biologicznego
20. Konkurencja ze strony importu produktów rolnych
21. Występowanie wielu pośredników, co powoduje wzrost cen produktów rolnych
22. Słaba pozycja finansowa jednostek świadczących usługi dla rolnictwa
23. Brak kapitału inwestycyjnego dla rolnictwa i przemysłu spożywczego
24. Niski poziom wykształcenia rolników, często ich pasywne postawy
25. Ograniczone środki na produkcję
26. Brak systemu finansowania instytucji okołobiznesowych w kraju
27. Brak kapitału rodzinnego i zagranicznego
28. Niski poziom nakładów na infrastrukturę drogową i kolejową
29. Za mały postęp w budownictwie i modernizacji dróg w kontekście wzrostu liczby pojazdów
30. Brak polityki regionalnej Państwa i dalsza polaryzacja przodujących regionów Polski pod względem rozwoju gospodarczego ( a co się z tym ściśle łączy sytuacji dochodowej)
31. Powolne zmiany struktury obszarowej gospodarstw i brak alternatywy dla przeludnienia agralnego wsi
32. Polaryzacja dochodów poszczególnych grup społeczno- zawodowych
33. Niewystarczające środki na poprawę warunków życia i tworzenie nowych miejsc pracy
34. Zadłużenie służby zdrowia
35. Ubożenie społeczeństwa i pogorszenie stanu sanitarnego
36. Zbyt niskie nakłady na ochronę zdrowia i rozwój oświaty
37. Niedostateczne nakłady finansowe na kulturę, sport i turystykę
38. Brak systemu instrumentów i zachęt aktywizujących rozwój turystyki
39. Brak kapitał inwestycyjnego na wsi
40. Brak tradycji turystycznych na wsi
41. Niedostateczny stan kwalifikacji zawodowych mieszkańców wsi
42. Słaba oferta turystyczna w okresie zimowym
43. Bariery psychospołeczne w środowisku wiejskim ( zbiorcze i zachowawcze postawy, nieufność do współpracy przedsięwzięć i niska kultura pracy )

 

Szansę

 

1. Stosunkowo szeroki front inwestycji z zakresu budowy oczyszczalni ścieków oraz budowy i rozbudowy zbiorników wodnych
2. Wykorzystanie wód do celów uzdrowiskowych
3. Budowa systemów oczyszczalni ścieków na terenach wiejskich
4. Zmniejszenie zanieczyszczeń wpływa korzystnie na mikroklimat
5. Wykorzystanie warunków izolacyjnych w lecznictwie
6. Dłuższy okres życia mieszkańców niż przeciętny w kraju
7. Duże zasoby ludności w młodszych grupach wieku produkcyjnego
8. Utrzymanie się korzystnych tendencji rozwojowych w przemyśle i budownictwie
9. Znaczące zasoby pracy
10. Bezpośrednie sąsiedztwo z rynkami zbytu na Wschodzie
11. Efektywne wykorzystywanie linii pomocowych
12. Przyszła granica UE na wschodniej granicy Polski
13. Doświadczenia we współpracy ze Wschodem
14. Zwiększenie sprzedaży produktów rolnych na eksport
15. Rozwój produkcji zdrowej żywności
16. Integracja gmin dla rozwiązywania wspólnych problemów
17. Korzystne warunki kredytowania przedsiębiorczości na obszarach wiejskich
18. Rozwój agroturystyki
19. Reforma kształcenia rolniczego
20. Dywersyfikacja działalności gospodarczej na wsi zapewniającej alternatywne źródła dochodów
21. Zalesienia nieużytków rolnych
22. Rozwój intensywnych, pracochłonnych kierunków produkcji
23. Tańsze kredyty dla gospodarstw podejmujących specjalizację produkcji
24. Bliższa współpraca pomiędzy producentami rolnymi a przemysłem rolno- spożywczym
25. Rozwój produkcji rolnej metodami ekologicznymi i integrowanymi
26. Tworzenie grup marketingowych
27. Tworzenie grup producenckich
28. Zdolności samorządów gminnych w pozyskiwaniu pozabudżetowych środków finansowych na rozwój infrastrukturalnych inwestycji
29. Rozwój aktywności producentów gospodarczych i samorządów
30. Rozwój międzyregionalnej współpracy transgranicznej
31. Przebiegając Linia Hutniczo- Siarkowa łącząca system kolejowy Europy Zachodniej ze Wschodem
32. Rozwój infrastruktury obsługującej ruch tranzytowy
33. Zainteresowanie społeczności lokalnych rozwojem infrastruktury technicznej
34. Wzrost potencjału gospodarczego
35. Lepsza jakość usług telekomunikacyjnych oraz dalsze możliwości rozwojowe
36. Wzrost dochodu ludności powiatu w wyniku rozwoju miejsc pracy poza rolnictwem
37. Wzrost ogólnego poziomu życia
38. System wspierania, tworzenia nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich
39. Reforma służby zdrowia
40. Restrukturyzacja i prywatyzacja służby zdrowia
41. Wzrastający poziom usług medycznych
42. Podnoszenie kwalifikacji zarówno przez lekarzy jak i personel średni
43. Tworzenie wyższych uczelni
44. Wdrażanie reformy szkolnictwa
45. Wzrastające kwalifikacje zawodowe nauczycieli
46. Duży potencjał wykonawczy w budownictwie mieszkaniowym w porównaniu do potrzeb
47. Duże możliwości podaży materiałów budowlanych
48. Wykorzystywanie walorów przyrodniczych i kulturalnych regionu
49. Możliwości promocji powiatu jako jednego z najczystszych w Polsce
50. Rozwój turystyki wiejskiej
51. Rozwój przedsiębiorczości pozarolniczej związanej z turystyką
52. Możliwości produkcji dobrej jakościowo żywności w gospodarstwach
53. Dostosowanie kształcenia w szkołach rolniczych do potrzeb
54. Stworzenie systemu promocji turystyki wiejskiej
55. Rozwój współpracy transgranicznej
56. Budowa dróg szybkiego ruchu
57. Wykorzystanie walorów uzdrowiskowych
58. Duże możliwości rozwoju wielu form turystyki aktywnej i specjalistycznej

 

Słabe strony

 

1. Brak większych złóż surowców mineralnych
2. Wody rzek w większości nie odpowiadają normom
3. Mała ilość skanalizowanych wsi
4. Mała ilość wód podziemnych
5. Słabe wyposażenie dróg i parkingów w kanalizację deszczową
6. Zbyt duża liczba małych lokalnych kotłowni
7. Najsłabiej zurbanizowany region w kraju
8. “ Starość demograficzna” wsi
9. Niski poziom wykształcenia ludności , zwłaszcza wiejskiej
10. Przewaga pracujących w rolnictwie w ogólnej liczbie pracujących
11. Zjawisko bezrobocia ukrytego w rolnictwie indywidualnym
12. Minofunkcyjny ( rolniczy ) charakter gospodarki
13. Słabość ekonomiczna sektora prywatnego
14. Niskie mało motywacyjne prace w sektorze prywatnym
15. Brak nowoczesnych gałęzi przemysł
16. Brak nowych znaczących inwestycji
17. Brak przemysłu rolno- spożywczego
18. Słabo rozwinięta sieć inwestycji wspierających przedsiębiorczość i współpracę z zagranicą
19. Niedostatek środków finansowych na promocję
20. Słabe wyposażenie powiatu w zbiorniki rentacyjne i urządzenia nawadniające
21. Niska opłacalność produkcji rolnej
22. Wysoki wskaźnik zatrudnienia w rolnictwie
23. Niska mobilność zawodowa ludności wiejskiej
24. Niski poziom warunków życia na wsi
25. Małą przeciętna powierzchnia indywidualnego gospodarstwa rolnego
26. Występowanie tzw. “ szachownicy pól”
27. Niski poziom specjalizacji i koncentracji produkcji
28. Ograniczone rynki zbytu produktów rolnych
29. Brak dużych i długich serii produktów rolnych
30. Niewystarczająca promocja produktów na rynku rolnym
31. Niska efektywność wykorzystywania sprzętu rolniczego
32. Niedostatecznie rozwinięty system informacji rynkowej
33. Słabo rozwinięta sieć gazowa i kanalizacyjna
34. Zróżnicowanie poszczególnych gmin pod względem wyposażenia w infrastrukturę
35. Brak informacji gospodarczej i handlowej
36. Słabo rozwinięta sieć dróg publicznych
37. Zły stan techniczny dróg publicznych
38. Brak dróg szybkiego ruchu i obwodnic wokół miast
39. Nisko standardowa sieć kolejowa ( brak elektyfikacji, mała szybkość dopuszczalna, mała liczba połączeń)
40. Rozproszona zabudowa wiejska
41. Niskie możliwości finansowania inwestycji infrastrukturalnych przez gminy i ludność
42. Lokalne dysproporcje w gęstości sieci telekomunikacyjnej
43. Niskie możliwości kapitałowe mieszkańców
44. Znacznie niższe niż przeciętne w kraju dochody ludności
45. Niski poziom życia znacznej części ludności
46. Występująca strefa ubóstwa
47. Niedoinwestowanie szpitali
48. Niedostateczne wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczna placówek służby zdrowia
49. Duże zagęszczenie uczniów szkół podstawowych i ogólnokształcących w miastach
50. Słabe wyposażenie szkół i warsztatów szkolnych , brak sal gimnastycznych
51. Niedobór wysoko wykwalifikowanych nauczycieli języków obcych
52. Brak tanich kredytów pod budownictwo mieszkaniowe
53. Zły stan obiektów zabytkowych
54. Niedostatecznie rozwinięta infrastruktura techniczna i turystyczna
55. Mała liczba całorocznych obiektów noclegowych
56. Niski stopień sanitacji obiektów turystycznych oraz obszarów o walorach rekreacyjno - turystycznych
57. Brak profesjonalnej promocji ofert turystycznych
58. Niewystarczająca oferta kulturalna i rozrywkowa
59. Brak jednolitego systemu informacji turystycznej oraz koordynacji działań promocyjnych
60. Słaba promocja imprez kulturalnych, muzeów, wystaw

 

MISJA

Priorytety Rozwoju Powiatu Biłgorajskiego

1. Przedsiębiorczość i rozwój obszarów wiejskich.

• poprawa jakości i efektywności produkcji rolnej,
• tworzenie warunków do wielofunkcyjnego rozwoju terenów wiejskich,
• podnoszenie poziomu wykształcenia rolniczego,
• zwiększanie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw na rynku krajowym i zagranicznym, zwłaszcza poprzez pobudzenie wzrostu ich nakładów inwestycyjnych,
• rozwój obszarów wiejskich poprzez budowę infrastruktury technicznej,
• podnoszenie atrakcyjności inwestycji obszaru powiatu,
• rozwój przetwórstwa rolno - spożywczego.

2. Drogi i komunikacja.

• budowa dróg wojewódzkich biegnących przez powiat,
• budowa dróg powiatowych i gminnych,
• modernizacja istniejących dróg,
• poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego,
• zwiększenie dostępności do usług telekomunikacyjnych na obszarze powiatu a w szczególności na terenach wiejskich.

3. Ochrona Środowiska.

• budowa wodociągów, kanalizacji i oczyszczalni ścieków
• budowa i modernizacja wysypisk odpadów
• budowa zbiorników retencyjnych
• modernizacja kotłowni węglowych
• zachowanie w stanie możliwie niezmienionym terenów charakteryzujących się najwyższą jakością środowiska, w spójności z rosnącymi potrzebami rozwoju społeczno - gospodarczego,
• poprawa stanu środowiska w miejscach o największym stopniu degradacji.

4. Wsparcie dla instytucji Promocji i Rozwoju.

 

• rozwój instytucji szkoleniowych
• rozwój instytucji doradczych i okołobiznesowych.

5. Ochrona Zdrowia.

• modernizacja i rozbudowa infrastruktury ochrony zdrowia
• restrukturyzacja wewnętrzna placówek służby zdrowia dla dostosowania ich struktur do potrzeb i oczekiwań społecznych.
• poprawa wyposażenia placówek w sprzęt i aparaturę medyczną

6. Polityka społeczna.

• wspieranie wysiłków i możliwości osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i nie mogących samodzielnie jej pokonać w kierunku usamodzielnienia się ekonomicznego
• tworzenie warunków wyrównujących szanse życiowe osób niepełnosprawnych oraz sprzyjających integracji społecznej tych osób
• zapobieganie społecznej izolacji i marginalizacji niektórych grup społecznych
• tworzenie placówek pielęgnacyjno - opiekuńczych

7. Edukacja.

• modernizacja infrastruktury technicznej szkół powiatu (sale komputerowe i gimnastyczne)
• utworzenie Wyższych Szkół Zawodowych
• podnoszenie poziomu doskonalenia zawodowego nauczycieli.

8. Kultura

• poprawa dostępności do dóbr kultury przez wszystkie środowiska społeczne
• ochrona dziedzictwa kulturowego i jego wykorzystanie dla promocji powiatu

9. Turystyka

• rozwój bazy turystycznej i rekreacyjnej w warunkach pełnej ochrony walorów przyrodniczych i krajobrazowych,
• integrowanie działań kreujących wizerunek turystyczny powiatu w kraju i za granicą
• wspieranie rozwoju nowych form turystyki np. gospodarstwa agroturystyczne

10. Sport

 

• modernizacja i rozwijanie bazy sportowej z uwzględnieniem potrzeb niepełnosprawnych
• doskonalenie kadry instruktorsko - trenerskiej i efektywności szkolenia zawodników

11. Mieszkalnictwo

• uzyskiwanie i wyposażenie w infrastrukturę techniczną ( drogi, wodociągi, kanalizacja, uciepłownienie, gaz, energia elektryczna i telekomunikacyjna) terenów pod budownictwo mieszkaniowe,
• rozwój budownictwa o charakterze socjalnym dla osób o niskich dochodach.

12. Zagospodarowanie przestrzenne.

 

• zwiększenie integralności funkcjonalnej regionu oraz lepsza koordynacja zagospodarowania powiatu
• poprawa stanu ładu przestrzennego i ochrona krajobrazu kulturowego
• wzmacnianie pozycji ekonomicznej i kulturalnej Biłgoraja
• wzmacnianie standardu osadniczego w tym wyposażenia ośrodków gminnych
• zwiększenie koncentracji osadnictwa wiejskiego, bardziej efektywna terenów budowlanych.

 

Misja strategii

Strategia rozwoju powiatu powinna pełnić misję rozwoju społeczno- gospodarczego na obszarze powiatu określoną celami nadrzędnymi. Do nich można zaliczyć:

• tworzenie jak najlepszych warunków rozwoju gospodarki i wzrostu zamożności mieszkańców
• wszechstronną poprawę warunków życia człowieka w środowisku jego zamieszkania
• wzrost poziomu cywilizacyjnego społeczeństwa
• rozwój gospodarczy zrównoważony ekologicznie
• ochronę wartości dziedzictwa kulturowego
• stałą poprawę ładu przestrzennego

 

  

Cele Strategii

Za cel generalny Strategii Rozwoju Powiatu Biłgorajskiego zgodnie z celem przyjętym z Uchwałą Nr XIII/150/99 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 27 września 1999ruznaje się:

- osiąganie trwałego rozwoju społecznego i gospodarczego poprzez wykorzystanie geograficznego położenia regionu jako platformy współpracy krajów Europy Wschodniej i Zachodniej.

Generalny cel strategii uwzględnia następujące priorytety rozwoju wynikające z oceny słabych i mocnych stron oraz aspiracji rozwojowych powiatu.

 

Propozycje programów

Przedsiębiorczość i infrastruktura ekonomiczna

• Stworzenie systemu promocji regionu i jego potencjału gospodarczego
• Utworzenie optymalnie rozmieszczonej, jednostek otoczenia przedsiębiorczości, w szczególności instytucji doradztwa gospodarczego
• Stworzenie sieci inkubatorów przedsiębiorczości, w tym inkubatorów typu otwartego

Tereny wiejskie

• Modernizacja rolnictwa poprzez inwestycje w gospodarstwach rolnych
• Poprawa struktury gruntów
• Rozwój technicznej infrastruktury wsi
• Rozwój małej i średniej przedsiębiorczości zapewniającej alternatywne źródła dochodu
• Osiągnięcie standardów jakości produkcji rolniczej w gospodarstwach towarowych
• Poprawa marketingu produktów rolnych, budowa systemu handlu hurtowego produktami rolno ogrodniczymi
• Budowa systemu poprawiającego efektywność kształcenia ustawicznego obejmującego szkolenie kursowe, doradztwo techniczne, doradztwo rolnicze, biznesowe i socjalno- bytowe

Ochrona Zdrowia

• Rozbudowa i modernizacja Szpitala Rejonowego ( SPZOZ w Biłgoraju ) oraz przychodni POZ
• Doposażenie placówek SPZOZ w sprzęt medyczny
• Tworzenie zakładów pielęgnacyjno opiekuńczych opieki długoterminowej i palitywno - hospitacyjnych
• Promocja zdrowia w zakresie:
• profilaktyki chorób serca
• profilaktyka chorób nowotworowych
• zwiększanie sprawności w skuteczności pomocy doraźnej w nagłych zagrożeniach życia
• ochrona zdrowia psychicznego
• zapobieganie patologii społecznej
• zwiększanie skuteczności zapobiegania chorobom zakaźnym
• Utworzenie na bazie Szpitala Rejonowego w Tarnogrodzie oddziału opieki długoterminowej i oddziału palitywno- hospitacyjnego
• Wyposażenie Służby Pożarnej w sprzęt reanimacyjny

Polityka Społeczna

• Identyfikacja przyczyn ubóstwa i społecznego wykluczania i na tej podstawie wspieranie . poziomu życia osób w najtrudniejszych warunkach życiowych
• Rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych
• likwidacja barier społecznych, architektonicznych, komunikacyjnych (w pierwszej kolejności w obiektach i jednostkach obsługujących osoby niepełno - sprawne )
• system zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny, rehabilitacyjny i środki pomocnicze
• dostępność kształcenia na wszystkich poziomach
• uczestnictwo w działalności kulturalnej i sportowej
• zatrudnienie zarówno w systemie pracy chronionej jak i na tzw. otwartym rynku pracy
• Tworzenie modelowych rozwiązań w zakresie polityki społecznej dotyczących środowiskowych form oparcia społecznego dla różnych grup i środowisk jak:
• usługi samopomocowe i instytucja wolontariusza
• Ośrodek Interwencji Kryzysowej mającej na celu udzielanie pomocy osobom narażonym na agresję w rodzinie
• Dzienny Dom Pobytu
• Środowiskowy Dom Samopomocy
• Noclegownia

Edukacja

• Utworzenie licencjatu Wyższych Szkół Zawodowych
• Modernizacja infrastruktury technicznej szkół ( sale komputerowe, sale gimnastyczne, pływalnia oraz dostarczenie wyposażenia technicznego opartego na najnowszych technologiach.
• Stworzenie lokalnych programów doskonalenia nauczycieli wynikających z potrzeb społecznych i polityki edukacyjnej państwa ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich
• Uruchomienie działalności wydawniczej
• Budowa Szkoły Podstawowej w Biłgoraju
• Sala edukacji i ścieżki edukacyjne

Kultura

• Promocja kultury osób niepełnosprawnych
• Promocja młodych talentów
• Stworzenie spójnego multimedialnego systemu informacji kulturalnej
• Marketing kulturalny
• Usprawnienie edukacji kulturalnej dzieci i młodzieży
• Ochrona i pielęgnowanie kultury tradycyjnej
• Pomoc finansowa twórcom i artystom
• Budowa amfiteatru letniego w Parku Różnówka w Biłgoraju
• Mini boiska sportowe w osiedlach w Biłgoraju
• Rozbudowa i modernizacja Domu Kultury

Turystyka

• Ochrona walorów przyrodniczych i kulturowych głównych obszarów turystycznych i rekreacyjnych
• Budowa infrastruktury turystycznej - szlaków, ścieżek rowerowych, ośrodków jeździeckich
• Zagospodarowanie rzeki Tanew dla potrzeb turystyki
• Prezentacja powiatu na imprezach targowych
• Wspieranie imprez turystycznych, kulturalnych i sportowych tworzących atrakcyjność turystyczną powiatu
• Budowa i modernizacja istniejących zalewów z przystosowaniem dla potrzeb turystyki na terenie całego powiatu
• Wspieranie działań zmierzających do potrzeb tworzenia nowych gospodarstw agroturystycznych ze zdrową żywnością

Sport

• Rozwój bazy sportowej powiatu w tym:
  • rozbudowa i modernizacja stadionu w Biłgoraju
  • budowa sztucznego lodowiska
  • budowa basenu letniego
  • budowa górki saneczkowej i toru dla łyżworolek
• Współzawodnictwo dzieci i młodzieży, w tym osób niepełnosprawnych
• Poprawa bezpieczeństwa na stadionach podczas imprez sportowych
• Zwiększenie aktywności ruchowej społeczeństwa poprzez masowe imprezy rekreacyjno- sportowe 

Ochrona środowiska

 

• Program ochrony wód zlewni rzeki Tanwi na lata 2000- 2005  jest to program zlewniowy, składający się z szeregu zadań jednostkowych w zakresie:
  • porządkowania gospodarki wodno- ściekowej
  • gospodarki odpadami
  • ochrony bioróżnorodności
• Program zostanie uzupełniony o następujące inwestycje
  • budowa sieci wodociągowej na terenach Woli Małej i Dużej / gmina Biłgoraj
  • budowa sieci wodociągowej we wsi Brodziaki / gmina Biłgoraj
  • budowa sieci wodociągowej wraz z przyłączami w miejscowościach: Stary Lipowiec, nowy Lipowiec, Kulasze / gmina Księżpol
  • budowa nowych sieci kanalizacyjnych na terenach gminy Księżpol i Goraj
  • budowa zbiornika rentencyjnego na rzece Czarna Lada w Biłgoraju o pow. 188ha, V-2 m³
• Ochrona wód poza zlewnią rzeki Tanew:
  • miasto i gmina Tarnogród
    • budowa oczyszczalni ścieków w Luchowie Dolnym
    • budowa sieci kanalizacyjnej we wsi Luchów Górny i Luchów Dolny
  • Gmina Turobin
    • budowa oczyszczalni ścieków w Turobinie
    • budowa sieci kanalizacyjnej w Turobinie i Przedmieście
    • budowa sieci kanalizacyjnej w pozostałych miejscowościach gminy
    • budowa wysypiska odpadów
• Budowa zbiorników rentencyjnych w gminie Obszai mieście Józefów
• Przeprowadzenie badań bioklimatycznych w gminie Biszcza pod kątem prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego.

Drogi i komunikacja

1. Drogi wojewódzkie

• Budowa nowych dróg biegnących przez powiat
  • budowa obwodnic miasta Biłgoraj ( pólnocnej Zamość- Lublin, wschodniej Zamość - Rzeszów , zachodniej Lublin - Rzeszów z mostem na rzece Czarna Lada
  • przebudowa skrzyżowania dróg wojewódzkich 858 i 835 w Biłgoraju
• Budowa obwodnicy miasta Tarnogród
  • skrzyżowanie dróg wojewódzkich Lublin - Przemyśl -853 i Cieszanów - Kopki - 863
• Budowa obwodnicy miasta Józefów
  • skrzyżowanie dróg wojewódzkich nr 853 i 849
• Budowa obwodnicy miasta Frampol
  • skrzyżowanie drogi krajowej nr 86 z drogą wojewódzką nr 853

2. Drogi powiatowe

• gm. Aleksandrów - budowa drogi powiatowej na Podlas
• gm. i m. Biłgoraj -
  • modernizacja ul. Czerwonego Krzyża, ul. Armii Krajowej, ul. Cegielniana, Partyzantów, Cicha i Spokojna , ul. Polna
  • budowa drogi - Janów - Biłgoraj z trzema przepustami o 150, ( Biłgoraj- Banachy, Cyncynopol- Dyle, Bidaczów Stary- Luchów Górny)
  • odnowa drogi Biłgoraj - Smólsko, Huta Krzeszowska- Biłgoraj
  • przebudowa “serpentyn” Wola Radzięcka - Hedwiżyn

• gm. Biszcza
  • budowa drogi - ( Markowicze - Budziarze, Wola Kulońska- Biszcza, Wólka Biska-Budziarze )
  • modernizacja drogi- ( Biszcza- Potok Górny, Biszcza- Księżpol, Bukowina - Jastrzębiec,Biszcza- Wólka Biska, Wólka Biska- Gózd Lipiński- Harasiuki z mostem na rzece Łazobna. )
• gm. i m. Frampol- budowa drogi- ( Albinów - Jędrzejówka - Chłopków
  • odnowa drogi ( Frampol- Latyczyn, Rzeczyce- Wola Kątecka, Teodorówka- Trzęsiny )
  • modernizacja drogi ( Stefin- Kąty- Korytków, Wola Kątecka - Trzęsiny )
• gm. Goraj
  • modernizacja drogi ( Gródki - Zaporze, Wólka Abr. - Albinów, Albinów - Jędrzejówka)
  • odnowa drogi- Gilów - Teodorówka , Chrzanów- Goraj,
  • budowa przepustu dł,10m o 80 z kaskadami Albinów - Jędrzejówka
• gm. i m. Józefów
  • modernizacja drogi Gorajec - Tarnowola
  • budowa drogi ( Stanisławów- Czarny Las, Majdan Nepryski- Borowina )
• gm. Księżpol
  • budowa drogi - ( Podsośnina - Tarnogród )
  • modernizacja drogi ( Księżpol- Harasiuki, Pawlichy- Biszcza, Podsośnina - Tarnogród, Markowicze- Zanie )
• gm. Łukowa
  • modernizacja drogi ( Majdan Nowy- Pisklaki, Aleksandrów- Szostaki, Księżpol- Obsza)
  • modernizacja drogi- Susiec- Babice
• gm. Potok Górny
  • modernizacja drogi ( Nowa Wieś- Lipiny Dolne, Gózd Lipiński- Potok Górny
• gm. i m. Tarnogród
  • modernizacja drogi ( Różaniec I- Babice, Wola Różaniecka- Różaniec, Luchów Górny- Brzyska Wola, Tarnogród- Biszcza)
  • budowa drogi Różaniec I - Babice
• gm. Tereszopol
  • odnowa drogi Gorajec - Tarnowola , Zwierzyniec - Tereszpol)
• gm. Obsza - budowa drogi Płusy - Babice,
  • modernizacja drogi Płusy - Babice
• gm. Turobin- budowa obwodnicy Turobina o dł. 2 km
  • odnowa drogi ( Boża Wola- Tarnawa, Kol. Gózówka- Elizówka, Zabłocie - Nowa Wieś, Zaporze- Czarnięcin, Tokary - Huta)

 

Instrumenty

Przedsiębiorczość i infrastruktura ekonomiczna

• Tworzenie spółek prawa handlowego i innych podmiotów z udziałem kapitałowym samorządu powiatu ( i innych podmiotów publicznych ), wspierających infras trukturę okołobiznesową
• Udzielanie dotacji celowych z budżetu powiatu na priorytetowe przedsięwzięcia służące aktuwizacji gospodarczej regionu
• Dotacje i inne formy wsparcia ze środków pomocowych , np. z Programu PHARE i Banku Światowego, oraz dotacji rządowych na wspieranie drobnej i średniej przedsiębiorczości wiejskiej itd.
• Współpraca z mediami lokalnymi ( prasą, radiem i telewizją ) w przekazywaniu informacji związanych z możliwościami rozwoju powiatu
• Utworzenie Biura Promocji - zajmującegoi się promocją krajową i zagraniczną oraz wydawaniem publikacji promujących powiat
• Kontynuowanie działalności informacyjnej w szczególności aktualizacja banków danych przydatnych dla przedsiębiorców
• Wymiana misji handlowych i rozwój innych form kontaktów z regionami partnerskimi, w szczególności realizacja wspólnych projektów np..
• system wymiany ofert współpracy gospodarczej
• pozyskiwanie doświadczeń i know-how dla przedsiębiorstw powiatu
• wymiana misji handlowych i inne projekty “ business to buisness”

Tereny wiejskie

• - Współpraca z instytucjami mającymi wpływ na stan i kierunki rozwoju wsi , m.in. z
• - samorządami gmin i miast
• - Lubelską Izbą Rolniczą, WODR,
• - fundacjami i organizacjami pozarządowymi
• -Budżet państwa
• - Wykorzystanie możliwości funduszy pomocowych
• - Funduszu współpracy - Program “ Agrolinia 2000”
• - Funduszu Programów Pomocowych dla Rolnictwa
• - Fundacja zaopatrzenia Wsi w Wodę
• - Fundacja - Europejski FunduszRozwoju Wsi Polskiej - Counterpart Fund
• - Fundacji Rolniczej
• - Wykorzystanie pozabudżetowych funduszy celowych, np.
• - Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
• - Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
• - Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych

Ochrona zdrowia

 

• Pozyskiwanie funduszy celowych z budżetu centralnego
• Zapewnienie w budżecie powiatu środków na wspieranie działań w zakresie promocji zdrowia
• Pozyskiwanie środków z kasy chorych w ramach realizacji zawartych kontraktów
• komputeryzacja zakładów opieki zdrowotnej
• Monitorowanie i nadzór ze strony powiatu nad podległymi placówkami
• Współpraca ze środkami masowego przekazu
• Współpraca z samorządem terytorialnym, samorządami kasą chorych oraz organizacjami pozarządowymi

Polityka społeczna

 

• Współdziałanie z samorządami lokalnymi, organizacjami pozarządowymi i uczelniami
• Wykorzystanie środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób niepełnosprawnych i innych funduszy pozabudżetowych
• Działania edukacyjne Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie

Edukacja

 

• współpraca z administracją rządową, szkołami wyższymi i organizacjami międzynarodowymi
• Prowadzenie efektywnej działalności informacyjnej przez Wydział Edukacji
• Nadzorowania racjonalności wykorzystania środków finansowych przekazywanych podległym Zarządowi Powiatu oświatowym jednostkom organizacyjnym

Kultura

 

• Wspieranie działalności kulturalnej przez mecenat samorządowy, w tym sponsoring pozabudżetowy
• Nadzór nad prawidłowym wykorzystaniem środków finansowych przez podległe instytucje kultury

Turystyka

 

• Podejmowanie wspólnych działań przez administrację rządowa i samorządową mających na celu poprawę standardu bazy noclegowej powiatu
• Współpraca ze stowarzyszeniami turystycznymi w kreowaniu i promocji imprez kulturalnych, sportowych i turystycznych
• Współpraca z Ośrodkami doradztwa Rolniczego w kreowaniu agroturystyki
• szkolenie kadr turystycznych, we współpracy ze Służbą Ochrony Zabytków, parkami narodowymi i krajobrazowymi oraz z samorządami gmin i miast w zakresie związanym z ochroną krajobrazu kulturowego

 Sport

 

• Stymulowanie powstawania stowarzyszeń kultury fizycznej i sportowych spółek akcyjnych
• Współpraca z administracją rządową i samorządową, organizacjami sportowymi w rozwoju kultury fizycznej
• Współpraca z mediami w popularyzacji kultury fizycznej
• Udzielanie dotacji celowych na działalność sportową
• Udział przedstawicieli samorządu powiatu w imprezach sportowych, przejmowanie patronatu, wręczanie nagródi inne działania promocyjne.

Ochrona środowiska

 

• Budżet Państwa
• Budżet samorządu województwa - w montażu z budżetami innych samorządów
• Wykorzystanie pozabudżetowych funduszy celowych, w szczególności Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodar4ki Wodnej
• Wykorzystanie środków pomocowych, w szczególności pochodzących z UE- np. SAPARD, ISPA, PHARE 2000.
• Rozszerzenie ochrony prawnej obszarów o najwyższych walorach przyrodniczych i kulturowych

Drogi i komunikacja

 

• Współdziałanie z innymi podmiotami ( agencjami ubezpieczeniowymi, środkami społecznego przekazu itp.) na rzecz realizacji pozostających w ich kompetencji zadań, w tym poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego
• Przestrzeganie prawidłowych zasad lokalizowania budynków i budowli w pobliżu dróg - dla ochrony głównych dróg przed niewłaściwym i nadmiernym zagospodarowaniem ich otoczenia
• Korzystanie z funduszy pomocowych programów PHARE, SAPARD, ISPA, w rozbudowie infrastruktury technicznej i telekomunikacyjnej
• Współpraca z zarządcami poszczególnych kategorii dróg